Zusters van Testelt.   Na 108 jaar:  Dank U.

 Als iemand waarvan je houdt uit je gezichtsveld verdwijnt is er altijd deels pijn, heimwee, verdriet maar ook diepe vreugde en dankbaarheid om wat je voor elkaar betekent.
Wat de zusters van de H. Filip Neri voor ons, voor onze scholen, voor onze parochie betekenen , beseffen we nu bij hun vertrek. Daarom zullen we hen allen samen vieren op 21 december 2008 om 9.30 in de dorpskerk met een Eucharistieviering gevolgd door een babbel en een glas in de zaal Concordia.

Geschiedenis
Eerst geven we een kort overzicht van wat de betekenis is van hun congregatie en wat zij voor onze parochie zullen blijven betekenen. Niet alleen zuster Lidwina en Hildegarde zullen zondag in de bloemetjes gezet worden maar met hen al de 40 medezusters uit die 108 jaar. Wij maken  achtereenvolgens een tocht langs Rome, Frankrijk, St. Niklaas om in 1900 in Testelt te belanden.
Het begon in ROME  in het begin van de 16de eeuw. Voor de kerk waren het woelige tijden met o.a. Maarten Luther (1483-1546), die terug wilde naar de kern van het Christen-zijn en af wou van de misbruiken in de kerk. Het Concilie van Trente ( 1546-1563) nam deze kritiek ernstig en besliste een aantal geloofspunten duidelijk te stellen. Hieruit ontstond een nieuwe bezieling binnen de kerk en Filip Neri (1515-1595) werd een van de grote vernieuwers. Hij hield zich bezig met zieken en armen in Rome, bezorgde voedsel en onderdak aan de vele pelgrims. Hierdoor kreeg hij een aantal helpers en leerlingen, mensen die met hem wilden werken en spreken. Zij komen samen in een vergaderzaal, Oratorium, vandaar de naam Oratorianen.

In FRANKRIJK is er Pierre de Bérulle ( 1575-1629), die getroffen door de spiritualiteit van Filip Neri en de werking van  het Oratorium in Rome, in 1661 de Oratorianen in Frankrijk stichtte. Door de contacten tussen de universiteit van Parijs en Leuven kwamen er ook Oratorianen naar Leuven. In1662 wordt de parochiedienst van
St. Niklaas door de bisschop van Gent aan de Oratorianen toegekend.

In ST.NIKLAAS en ook elders bestond er een traditie van ”devote vrouwen”, waaruit op 28 december 1769 de congregatie van de Zusters van de heilige Filip Neri werd gesticht. Zij beoefenen de naastenliefde door zieken aan huis te verzorgen maar vanaf 1848 gaat de grootste aandacht naar “de opvoeding en het onderwijs van het volkskind”. In 1897 wordt het eerste bijhuis opgericht in Engsbergen en op vraag van pater Lacroix, norbertijn van Averbode komen er zusters in 1900 naar Testelt.

Door de contacten met de Oratorianen van Rome werd later de spiritualiteit van Filip Neri  ahw. herontdekt, waaruit volgende essentiële punten:

LIEFDE, d.i. zich overgeven aan Gods Liefde, waardoor naastenliefde vanzelfsprekend wordt. GEBED, d.i. stilte en heel ons wezen naar Christus toewenden.
VREUGDE, d.i. Gods Liefde is de bron van vreugde en geluk.
(Filip Neri is de patroon van de vreugde, van de humor met een grote aandacht voor de gewone mens). DEEMOED, NEDERIGHEID d.i. Gods Liefde helpt ons leven zuiveren van alles wat een ontmoeting met Hem in de weg zou staan.

De zusters te Testelt
En nu  komen we in TESTELT terecht.

Gedurende 108 jaar hebben 40 zusters  het wel en wee met de mensen  van de parochie mee-gedragen.
Op een avond in mei 1900 kwamen 3 zusters met de trein aan te Testelt
Zij  verbleven bij pastoor Daems in de oude pastorie aan de kerk en starten met lesgeven in de school, op de plaats waar nu de Concordia staat. Hun eerste opdracht was; onderwijs, kleuter- en lager onderwijs.
De komst van de zusters moet gezien worden in de geest van toen. Belangrijk om dit te verstaan is het volgende. In 1796 is er de opheffing van de Congregaties door de Franse Revolutie. Maar in 1831 wordt de vrijheid van Onderwijs in de Belgische Grondwet ingeschreven, waarna overal heropleving van de katholieke scholen naast  het gemeentelijk onderwijs. Daardoor ontstonden er zware wrijvingen tussen Kerk en Staat. Dit bereikte haar hoogtepunt in de periode 1880. Zusters werden uit het onderwijs geweerd.
Elke gemeente kreeg een officiële gesubsidieerde school. De vrije scholen werden niet gesubsidieerd. De parochies richten zelf scholen op met succes. Gemeentescholen verloren veel leerlingen. In 1895 werd een oplossing gevonden doordat de vrije scholen ook subsidies kregen.

Van dan af waren er congregaties en zusters te kort om overal scholen op te richten, ook in onze parochies:
Er kwamen zusters in Engsbergen (1897), Messelbroek( 1898), Testelt(1900), Averbode( 1902), Molenstede
(1906), Okselaar( 1909), Keiberg (1911).

Voor 1895 was er ook in Testelt een gemeentelijke en een vrije school met een wederzijds verloop van zowel leerkrachten als leerlingen naargelang het goed uitkwam. Beide scholen waren gemengd. Om deze chaos op te lossen kwamen parochie en gemeente tot een akkoord. De gemeenteschool werd jongensschool en de vrije werd meisjesschool. En dank zij pater Lacroix van de abdij van Averbode en pastoor Daems kwamen de zusters van de H. Filip Neri van St.Niklaas hier terecht.

De zusters en de parochie
De opdracht was kleuter- en lager onderwijs. Later kwam daar Beroepsonderwijs en Vernieuwd Secundair Onderwijs bij maar door verandering in de schoolwetgeving is er op dit ogenblik alleen Kleuter- en Lager Onderwijs. De zusters hebben zeer vroeg leken in het onderwijs ingeschakeld zodat zij stilaan de school  uit handen konden geven.
De zusters hebben hun taak altijd veel breder gezien dan alleen” onderwijzen”. Zij integreerden spontaan in de parochie waar zij hun roeping tot ”opvoeden en meewerken” vonden. Wij gaan een poging wagen, zeker onvolledig, om een paar namen van zusters te noemen. Uit het totaal van 40 zullen volgende namen voor vele parochianen herinneringen en herkenning oproepen.
           Kleuteronderwijs: Josphine, Anita, Melanie, Amandina, Louisa , 
           Lager Onderwijs: Bernarda, Eugenie, Helena.                                            
           Directrice: moeder Caroline, zuster Helena.
           Beroepsonderwijs: Theresa, Hildegarde, Joanna.
           Klooster: Francisca, Huberta, Lutgarde en Ursula, Adelarda.                   
           V.S.O.: Joanna, Hildegarde
           Wit-Gele Kruis: Beatrice.
           Ziekenzorg: Lidwina, Hildegarde
           Bezigheidsclub: daarvoor was Lidwina jaren verantwoordelijk
           Chiro, stichters in1951 en leiding: Anita, Theresa, Helena.
           Vormselcatechese: Joanna, Hildegarde.
           Muziekschool: Helena
           Keuken en tuin: Helena, Louisa en Lidwina
           Kerk: Lidwina (samen met een stevige ploeg voor onderhoud)
           Zangers: Lidwina, Hildegarde.

Dankfeest
Volgende zondag (21 december 2008) zijn wij dus uitgenodigd om in dankbaarheid afscheid te nemen.
Zuster Joanna is al een hele tijd uit Testelt maar leeft nog altijd mee met de zusters en de parochie. Zij kan spijtig genoeg er niet bij zijn.

Zuster Hildegarde, het straatbeeld van Testelt zal er voortaan anders uitzien,zonder fietsende zuster, pratend met en luisterend naar mensen. Dank u voor de 48 jaar bij ons zoals reeds beschreven in het parochieblad in oktober. Het ga je goed in Kwaadmechelen.





Zuster Lidwina, de kerk, je tweede thuis, zal je missen en omgekeerd ook.
En wij ook je humor, één van de 8 zaligheden van Filip Neri.


Uw kloosterleven belichten we nog even en hoe kunnen we dit beter doen dan met uittreksels uit het gedicht van Jef Swinkels ter gelegenheid van uw 70-jarig kloosterjubileum in 2006.

Dit gaat als volgt:        

        Het eerste wat ik zo vernam                       Inderdaad in Helchteren werd ik 88 jaar geleden
        is dat ze van Limburg kwam.                      Geboren als oudste van 2 broers en 5 zussen.
        Ze stamde uit een gezin
        Met drie broers en zussen erin.                 
        Haar echte leven is pas begonnen
        in 't klooster bij de nonnen.                         Ik was 16 jaar toen ik in St.Niklaas in het klooster 
        Toen ze eraan begon                                  ging. Achtereenvolgens was ik in Okselaar in het
        was ze nog wel heel erg jong                      klooster, in het rusthuis van Koersel en Testelt                   
            ...                                                                 met zorg voor zieken, stervenden, hulp in het
        Dat ze lang in Okselaar heeft gezeten      klooster. In 1983 kwam ik dus naar Testelt, waar       
        is wel door iedereen geweten                      ik nog geen moment spijt van heb en waar ik mij  
        En wie had durven dromen                         kon uitleven in de kerk, mijn 2de thuis, in het
                                                                                zangkoor, bij ziekenzorg en helpen waar ik kon.
        Dat ze in Testelt aan zou komen.              bij ziekenzorg en helpen waar ik kon.
        Buiten het klooster en de kerk                                   
        deed ze nog veel ander werk.                                     
        En joost mag weten hoe                                            
        ze bij de kiekens van de pastoor               En nu ga je dus  samenleven met 5 zusters in
        het evenwicht verloor                                   Houthalen. Het ga je goed.
        En ze met een zware krak
        Er haar linkerheup bij brak.
        ...


Herman Van Laer - dec 2008